Badania wpływu leczenia szpitalnego na ryzyko sercowo-naczyniowe

W literaturze dostępnych jest bardzo niewiele kontrolowanych badań naukowych dotyczących skuteczności programów leczenia szpitalnego. Dotyczy to również profilu ryzyka sercowo-naczyniowego. Ponadto w wielu badaniach naukowych parametry są rejestrowane tylko na początku i na końcu programu leczenia, tj. w szczególnej sytuacji kliniki rehabilitacyjnej. Wreszcie, badania kontrolne są zwykle oparte na wywiadach z pacjentami lub lekarzami ogólnymi, co jest problematyczne pod względem wiarygodności pomiarów. Aby wykluczyć te problemy, Instytut Balneologii i Klimatologii Medycznej pod kierownictwem prof. dr med. Chr. Gutenbrunnera przeprowadził prospektywne, kontrolowane badanie naukowe z roczną obserwacją, w którym wszystkie pomiary zostały wykonane w standardowych warunkach w domu pacjenta.

W badaniu naukowym wzięło udział 199 pacjentów z podwyższonymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Punktami pomiarowymi były 14 dni przed (U1), 14 dni po (U2) i 1 rok po (U3) leczeniu szpitalnym lub fazie kontrolnej. Najważniejszymi elementami terapeutycznymi leczenia były trening wytrzymałości krążeniowo-oddechowej, indywidualnie dostosowana dieta, programy szkoleniowe dotyczące czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz inne zabiegi fizyczne i balneologiczne związane z innymi chorobami. Grupa kontrolna była analizowana w ten sam sposób, ale nie otrzymała żadnej dodatkowej interwencji. Wszyscy pacjenci pozostawali pod kontrolą swoich lekarzy ogólnych, którzy byli informowani o wynikach pomiarów. Głównymi parametrami docelowymi były metaboliczne i krążeniowe czynniki ryzyka, a także masa ciała (BMI, apolipoproteina B, insulina na czczo, fibrynogen, średnie ciśnienie tętnicze).

Badania naukowe ukończyło 82 pacjentów w grupie badanej i 94 pacjentów w grupie kontrolnej. Wartości wyjściowe były porównywalne w obu grupach. Wielozmiennowa analiza (Wilksa-Lambda) zmian wyżej wymienionych parametrów ryzyka do pierwszego badania po leczeniu wykazała statystycznie wysoce istotne różnice między grupami badania naukowego i kontrolną, przy czym różnice te przyczyniły się do ogólnego wyniku w następującej kolejności: BMI, średnie ciśnienie tętnicze apolipoproteina B, insulina na czczo i fibrynogen. Różnice w zmianach między grupami objętymi badaniami naukowymi i grupą kontrolną rok po leczeniu były tylko słabo istotne.

Ogólnie rzecz biorąc, odnotowano dobry natychmiastowy wpływ leczenia szpitalnego na profil ryzyka sercowo-naczyniowego. Jednak rok po leczeniu zmiany ponownie wyraźnie się zmniejszyły i nie były już istotne dla wszystkich parametrów. Konieczne wydaje się zatem opracowanie i ocena modeli sieciowych między programami leczenia a ukierunkowaną, dostosowaną do diagnozy opieką w miejscu zamieszkania pacjenta.